پالپوتومی چیست؟

درمان کانال ریشه دندان های شیری با اسامی مختلفی در دندانپزشکی اطفال خوانده می شود، از جمله عصب کشی، پالپوتومی، پالپکتومی و درمان عصب. هدف اصلی درمان پالپ حفظ و نجات دندان آسیب دیده است.

پالپوتومی تنها زمانی انجام می شود که پالپ آلوده تنها در قسمت تاج وجود داشته باشد. دندان هم باید قابل احیا باشد. در صورتی که دندان بیش از حد آسیب دیده باشد یا دیواره آن تضعیف شده باشد، دندان را باید کشید.

روش های کار پالپوتومی

• الف) پالپوتومی در دندان های دائمی (پالپوتومی با کلسیم هیدوکسید)

1-در دندان های دائمی با اکسپوژر پالپی ناشی از پوسیدگی همراه باتغییرات پاتولوژیک پالپ در محل اکسپوژر، در دندان های دائمی با ریشه ناکامل اما نسج پالپی سالم در کانال ها، در دندان های دائمی دچار شکستگی تاج و اکسپوژر پالپ (که تروما سبب شکستگی ریشه هم شده است) و در دندان های فاقد سمپتوم های پالپیت دردنام می توان از این نوع درمان پالپوتومی با هیدرو کسید کلسیم استفاده کرد.

2-این درمان درطی یک جلسه تمام می شود و روش کار به این صورت استکه قست تاجی پالپ برداشته شده و بعد از قطع خونریزی، کلسیم هیدروکسید روی پالپ باقیمانده کانال ها قرار گرفته و سپس روی کلسیم هیدروکسید، سمان محافظ Hard Setting قرارداده می شود تا سیل کافی فراهم شود و سپس دندان برای پوشش کامل (Full Coverage) آماده می شود. نکته مهم و قابل توجه این است که اگر بافت پالپی کانال بعد از قطع کردن پالپ کرونال، هیپرمیک باشد، پالپوتومی درمان مناسبی نبوده و باید درمان اندو انجام گیرد.

3-معیارهای موفقیت این نوع درمان بعد از 1 سال PDL و لامینادورای سالم و طبیعی، وجود شواهد رادیوگرافیکی از پل کلسفیه و عدم وجود تحلیل داخلی یا پاتولوژیک می باشد.

• ب) پالپوتومی در دندان های شیری (پالپوتومی با فرموکرزول)

1-همان معیارهای تشخیصی که در پالپوتومی با کلسیم هیدروکساید توصیه شده بود، در این روش نیز استفاده می شود (پالپ کانال سالم وعدم وجود پالپیت دردناک)

2-این درمان هم در یک جلسه تمام می شود و روش کار بدین صورت است که پس از خارج کردن پالپ کرونال، پالپ چمبر را با گلوله های پنبه استریل خشک می کنیم در صورت کنترل مناسب خونریزی گلوله پنبه آغشته به فرموکرزول Buckley با غلظت 5/1 (که رطوبت اضافی آن گرفته شده است) را به مدت 5 دقیقه در تماس با پالپ داخل کانال ها قرار می دهیم و سپس خمیر غلیظی از Hard Setting ZOE را روی مدخل کانال ها استفاده می کنیم و دندان را با SSC ترمیم می نماییم.

علائم آسیب پالپ و عفونت چیست؟

پالپ التهابی یا آسیب دیده به شدت دردناک است. حتی اگر منبع درد دیده نشود، به زودی مشخص می شود که کودک به دندانپزشک اطفال نیاز دارد.

برخی از نشانه های آسیب به پالپ عبارتند از:

• درد دائمی ناشناخته

• درد شبانه

• حساسیت به دماهای گرم و سرد

• تورم یا قرمزی در اطراف دندان آسیب دیده

• لق بودن غیر منتظره دندان آسیب دیده

ترمیم دندان با پالپ درگیر  پالپوتومی

1. دندانی که عمل پالپ تراپی وایتال روی آن انجام شده ، توسط دندانپزشکان جهت ترمیم هفته ها یا ماه ها به تعویق می افتد . بر طبق عقیده ی دندانپزشکان ، این روش اجازه تعیین موفقیت درمان انجام شده را خواهد داد . 

با این وجود ، معمولا علائم شکست پالپ تراپی تا ماه ها آشکار نمی شود و اگر پالپ تراپی با شکست مواجه شد ، در آن صورت ، کودک به ندرت علائم حاد نشان خواهد داد . ( معمولا علائم شکست شامل تحلیل لثه پاتولوژیک وکاهش تراکم استخوان می باشد ) لذا بهتر است ، بین پالپ تراپی و ترمیم فاصله ای نیفتد.

2. مولرهای شیری یا دائمی که عمل پالپوتومی یا پالپکتومی روی آن ها انجام شده دارای تاج ضعیفی هستند ، درصورتی که تاج دچار شکستگی شده باشد ، ممکن است ، این شکستگی در زیر استخوان آلوئل باشد ، و عمل ترمیم دندان را غیر مممکن و غیر عملی سازد ، و با تاخیر در ترمیم دندان (سیل زود هنگام دندان ) ، درمان با شکست مواجه شود .

 برای حفظ پالپ در طول دوره ی بهبود و التیام لایه ای از سمان Hard- Setting روی ماده capping قرار می گیرد ، که با رستوریشن محکمی دنبال می شود .

3. نوعی ترمیم فوری واغلب نهایی برای دندان هایی با درمان پالپ پرکردنی آمالگام ، کامپوزیت یا گلاس اینومر می باشد . درصورتی که تاج آنها حمایت خوبی داشته باشند ) ، در سایر دندان های خلفی که عمل پالپ تراپی روی آن ها انجام شده به محض این که عملی باشد باید از ssc یا روکش ریختگی استفاده شود .درمان پالپ مولر شیری اغلب با قرار دادن ssc در همان جلسه انجام می شود.

درمان تب خال لب

 علت اصلی تبخال لب شما، کابوسی نیست که شب پیش دیده‎اید بلکه ویروس هرپس سیمپلکس یا  HSV  آن را ایجاد می‏کند.

این ویروس از طریق بوسیدن، تماس پوستی، غذا خوردن در یک ظرف، استفاده از وسایلی مثل حوله یا ریش‌‍تراش مشترک و… به بدن فرد منتقل می‏شود و ممکن است تا مدت‌ها خودش را نشان ندهد. 

برای همین بیشتر افرادی که هرپس سیمپلکس را در بدن خودشان دارند، در واقع تنها وقتی متوجه ابتلایشان می‌شوند که روی جایی از بدنشان تبخال ببینند، از جمله روی لب.

آیا تب خال لب واگیر دار است؟

تبخال یک بیمری ویروسی است و مانند بسیاری بیماری های واگیر دار ، تب خال نیز  واگیردار است. 

اگر به این نوع تبخال مبتلا شده‎اید، وسایلی که با آن‏‎ها غذا می‏خورید به ویژه قاشق و چنگال را از بقیه افراد جدا کنید و تا از بین رفتن علائم، با کسی روبوسی نکنید.

 استفاده از هرگونه وسیله مشترکی (مثلا حوله صورت) می‌تواند خطر ابتلا به این ویروس را داشته باشد پس بهتر است احتیاط کنید.

 تب خال خطرناک است؟

خود عارضه تب خال لب خطری ندارد و به مرور از بین می رود اما احتمال دارد که ویروس به بخش های دیگر بدن منتشر شود و این می تواند خطرناک باشد.

معمولا بچه در شش ماه اول زندگی خود تب خال نمی گیرد، زیرا آنتی بادی های دریافت شده از مادر محافظت لازم را فراهم می سازد. اما اگر بچه کوچکتر از 3 ماهه باشد و هر گونه زخم دهان بگیرد، فورا به متخصص رجوع کنید. در بچه های کوچک تب خال بخصوص به مغز و سایر ارگان ها منتشر می شود و موجب آسیب های کشنده و بالقوه شدید می شود.

زمانی که بچه تب خال دارد، اجازه ندهید چشمان خود را لمس کند. اگر ویروس به چشم منتشر شود، آن را تب خال چشمی می نامند. این یک عفونت جدی چشم است.

 روش های درمانی

• یخ

یخ به تسکین درد و ناراحتی ناشی از شیوع تب خال کمک می کند.

برای درمان تب خال یک تکه یخ را در یک پارچه یا حوله بپوشانیدو آن را به مدت 10 دقیقه روی منطقه آسیب دیده قرار دهید.

این کار را چند بار در روز انجام دهید تا این که شاهد بهبود باشید.

• استرس خود را کاهش دهید

در مواردی که استرس باعث بروز مجدد تبخال می‌شود، استفاده از تکنیک‌های ریلکسیشن مانند مدیتیشن و تمرینات تنفس عمیق مفید خواهد بود.

• سیر

سیر آنزیم هایی دارد که به عنوان ضد باکتری، ضد قارچی و ضد ویروسی عمل میکنند که به درمان تب خال کمک خواهند کرد. علاوه بر این، سیر به عنوان یک ضد التهاب عمل میکند و ورم و التهاب ناشی از تب خال را تا حد زیادی کاهش میدهد.

سیر را نصف کنید و آنرا به مدت 10 تا 15 دقیقه روی تب خال خود اعمال کنید.

ابن درمان را 3 تا 5 بار در روز تکرار کنید.

• گیاه مریم گلی

استفاده از عصاره گیاه سالویا یا مریم گلی، به صورت موضعی سبب بهبود سریع این بیماری می‌شود. مواد مؤثر موجود در این گیاه، توجون و اولئانیک اسید است.

اولئانیک اسید موجود در عصاره مریم گلی با مکانیسمی مشابه اینترفرون آلفا سبب اختلال در همانندسازی ویروس هرپس سیمپلکس نوع ۱ و در نتیجه مهار مراحل اولیه چرخه عفونت زایی آن می‌شود.

  همچنین ترکیبات فنولیک موجود در گیاه مریم گلی مانند فلاونوئیدها، تانن‌ها و مشتقات کافئیک اسید با اشغال کردن رسپتورهای موجود در سطح ویروس از اتصال ویروس به سلول‌های میزبان جلوگیری کرده و موجب غیرفعال شدن ویروس هرپس سیمپلکس می‌شوند.